Dnia 25 maja b.r. odbyła się kolejna konferencja organizowana przez Krajową Radę Suplementów i Odżywek pt. "Aktualne zagadnienia dotyczące suplementów diety - najnowsze orzecznictwo sądów europejskich i postęp procedur związanych z oświadczeniami zdrowotnym".

Podczas spotkania mecenas Tomasz Krawczyk przedstawił praktyczne aspekty najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w Luksemburgu w sprawie suplementów diety oraz zagadnienia prawne dotyczące oświadczeń generycznych. Natomiast Pani Izabela Tańska z IGI Food Consulting sp. z o. o. omówiła oświadczenia porównawcze zarówno żywieniowe jak i zdrowotne. Ponadto w swojej prezentacji prelegentka przedstawiła najnowsze informacje z Komisji Europejskiej dotyczące wdrażania przepisów rozporządzenia nr 1924/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych ze szczególnym uwzględnieniem prac nad Wspólnotowym Wykazem Dozwolonych Oświadczeń Zdrowotnych (z art. 13 ).

Porównawcze oświadczenia żywieniowe, jak sama nazwa wskazuje, porównują skład danej żywności z szeregiem innych produktów żywnościowych tej samej kategorii, która nie ma składu pozwalającego na umieszczenie takiego oświadczenia, w tym żywności innych marek. Przy konstruowaniu takiego oświadczenia ważne jest to, że można dokonywać jedynie porównań żywności należącej do tej samej kategorii, z uwzględnieniem zakresu różnych rodzajów żywności w tej samej kategorii. Nie można porównywać ekstraktu zawartego w kapsułce suplementu diety ze świeżymi owocami - podkreśla Izabela Tańska z IGI Food Consulting sp. z o. o. Zdaniem przedstawiciela Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Anny Starnawskiej - Oleńko kategoria ta nie może też być bardzo szeroka np. wszystkie „produkty mleczne". Powinna być zawężona do produktów wykazujących te same właściwości jak: mleko czy sery. Tym samym, błędem jest umieszczanie na sokach wzbogacanych wapniem informacji, iż zawartość wapnia w soku jest taka sama jak w jednaj szklance mleka.

Kategoria suplementów diety to specyficzna grupa produktów, która trudno porównać z innymi. Z tego względu w przygotowywanym obecnie przez Komisję projekcie rozporządzenia dotyczącego profili składników odżywczych (z dnia 13 marca 2009 r.) suplementy diety tak jak i świeże owoce oraz warzywa zostały wyłączone. Trudności związane z projektowanym rozporządzeniem o profilach oraz Wspólnotowym Wykazem Dozwolonych Oświadczeń Zdrowotnych (z art. 13 ) to dwa główne powody, które mogą przyczynić się nawet do uchylenia rozporządzenia nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych -  wyjaśnia Izabela Tańska z IGI Food Consulting Sp. z o. o.

Wspólnotowy Wykaz Dozwolonych Oświadczeń Zdrowotnych dotyczy art. 13 rozporządzenia nr 1924/2006 czyli funkcjonalnych oświadczeń zdrowotnych, innych niż dotyczące zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci. W zeszłym roku państwa członkowskie oraz stowarzyszenia producentów dostarczyły do KE listy ww. oświadczeń. Następnie po zasięgnięciu opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) odnośnie ww. list, Komisja Europejska do 31 stycznia 2010 r. miała przygotować Wspólnotowy Wykaz Dozwolonych Oświadczeń Zdrowotnych. Już dziś wiemy, że termin ten, ze względu na dużą ilość zgłoszonych wniosków nie zostanie dotrzymany. Do Komisji Europejskiej zgłoszono aż 43000 oświadczeń. Po wstępnej weryfikacji 4185 oświadczeń znalazło się na liście przekazanej przez Komisję Europejską do EFSA. Ponad 50 % z tych oświadczeń zostało ponownie odesłanych do państw członkowskich ze względu na konieczność dodatkowych wyjaśnień. W przypadku Wielkiej Brytanii, która łącznie złożyła 723 oświadczenia, jest ona państwem wiodącym dla 124 z nich a uczestniczy w wyjaśnieniu 226, dla których zostało wyznaczone inne państwo wiodące. Zgodnie z kolejnym etapem procedury, państwa członkowskie muszą wspólnie uzgodnić wyjaśnienia dotyczące poszczególnych oświadczeń i tylko ich wspólne stanowisko będzie brane pod uwagę przez Komisję Europejską - podkreśla Izabela Tańska z IGI Food Consulting Sp. z o. o.

Dla oceny oświadczenia najważniejsze jest wskazanie mierzalnego (wymiernego), dowodu uzasadniającego związek spożycia danego produktu ze zdrowiem. EFSA zwraca uwagę na tzw. „endpoints" (tj. efekty końcowe). Na przykład endpoint'em dla oświadczenia o funkcjonowaniu umysłu może być pamięć lub koncentracja.

Do czasu przyjęcia Wspólnotowego Wykazu wnioski z konsultacji z EFSA dotyczące oświadczeń z art. 13 będą publikowane w podobnej formie jak oświadczenia o zmniejszeniu ryzyka choroby oraz dotyczące rozwoju i zdrowia dzieci lecz z mniejszą ilością szczegółowych informacji. Najbliższe spotkanie dotyczące rozpatrywanych wniosków ma odbyć się 15 czerwca 2009 r.

Dr nauk prawnych, lek. med. I. Wrześniewska-Wal - Zakład Ekonomiki, Prawa i Zarządzania Szkoły Zdrowia Publicznego w Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie.